Rozwój spółki prowadzi często do decyzji o przekazaniu jej prowadzenia innym osobom. Czasem jest to po prostu decyzja biznesowa, bo chcemy oddać prowadzenie spraw spółki komuś doświadczonemu w danej dziedzinie. Czasem powodem jest chęć przekazania roli zarządcy następcom lub po prostu zmęczenie wynikające z prowadzenia biznesu i chęć przekazania jego dalszego prowadzenia. Niestety może się zdarzyć, że kontrolę nad biznesem oddamy osobie… nazwijmy to mało kompetentnej, która albo nie wie co robić, albo nic nie robi. Brak należytego prowadzenia spraw spółki może prowadzić przede wszystkim do utraty wypracowanej renomy, ale również do zmniejszenia lub utraty zysków.
Czy sytuacja jest z góry przegrana, gdy oddaliśmy zarządzanie spółką nieodpowiedniej osobie? Niekoniecznie.
Generalne zasady odwołania członka zarządu
Jak wskazywałem w poprzednim wpisie (a dokładniej tutaj), wspólnicy mogą odwołać członka zarządu, jednak konieczne jest pojęcie odpowiedniej uchwały. Jeśli wspólnicy działają zgodnie to podjęcie uchwały może nie stanowić problemu. W takiej sytuacji problem jest stosunkowo prosty do rozwiązania.
Jednak problem pojawia się, gdy w spółce istnieje konflikt, lub co gorsza nasz nierzetelny członek zarządu jest również wspólnikiem spółki. W takim wypadku może nie być możliwe podjęcie uchwały bez formalnego zwołania zgromadzenia wspólników (o którym pisałem tutaj). Rozważmy zatem tę sytuację.
Odwołanie członka zarządu w przypadku braku możliwości zwołania zgromadzenia wspólników
Powyżej wskazałem, że wspólnicy mogą odwołać członka zarządu podejmując stosowną uchwałę. Problem pojawia się jednak w momencie chęci zwołania zgromadzenia wspólników. Zgodnie bowiem z przepisami kodeksu spółek handlowych zgromadzenie wspólników zwołuje zarząd – ten sam, którego chcemy odwołać.
Na szczęcie jest rozwiązanie tego problemu. Wspólnicy reprezentujący co najmniej jedną dziesiątą kapitału zakładowego spółki mogą zażądać zwołania zgromadzenia wspólników i umieszczenia konkretnych spraw w porządku obrad. Jeśli zarząd nie ustosunkuje się do tego żądania, a przede wszystkim nie zwoła zgromadzenia wspólników, wspólnicy nabędą uprawnienie do zażądania udzielenia im upoważnienia do zwołania takiego zgromadzenia. Upoważnienia takiego udziela sąd rejestrowy właściwy dla spółki.
Po otrzymaniu wniosku, sąd rejestrowy zwróci się do zarządu spółki celem złożenia oświadczenia, dlaczego nie zwołał on wnioskowanego zgromadzenia wspólników. Następnym krokiem może być uwzględnienie wniosku ww. wspólników i udzielenie im stosownego upoważnienia.
Upoważnienie do zwołania zgromadzenia wspólników
W przypadku pozytywnego rozpoznania wniosku, sąd rejestrowy udzieli wspólnikowi (lub wspólnikom) upoważnienia do zwołania zgromadzenia wspólników. W treści takiego upoważnienia sąd rejestrowy m.in.:
- upoważni wspólnika lub wspólników do zwołania nadzwyczajnego zgromadzenia wspólników,
- określi porządek obrad,
- wyznaczy przewodniczącego zgromadzenia.
Dzięki uzyskaniu ww. upoważnienia to wspólnicy nabywają prawo do przeprowadzenia czynności zmierzających do zwołania zgromadzenia wspólników. W takim wypadku to wyznaczony wspólnik powinien zawiadomić pozostałych wspólników o zaplanowanym zgromadzeniu wspólników. Zawiadomienie takie powinno zawierać termin i miejsce zgromadzenia oraz wskazywać porządek obrad.
Następnym krokiem będzie przeprowadzenie zgromadzenia wspólników zgodnie z zaplanowanym porządkiem obrad. Wtedy też będzie możliwe odwołanie niekompetentnego członka zarządu i powołanie nowego.
Podsumowanie
Procedura uzyskania przez wspólnika upoważnienia do zwołania zgromadzenia wspólników spółki nie należy do prostych i jest czasochłonna. Jednak w konsekwencji przeprowadzenia całej procedury możliwe jest odwołanie członka zarządu, bez udziału zarządu spółki.
__________
Potrzebna pomoc prawna lub podatkowa dla Twojej spółki? Jesteś przedsiębiorcą i potrzebujesz wsparcia prawnego lub podatkowego?
Zapraszam do kontaktu z Kancelarią Radcy Prawnego i Doradcy Podatkowego we Wrocławiu. Kancelaria świadczy na rzecz swoich Klientów usługi prawne, podatkowe oraz bieżącą obsługę prawną.
Telefon/WhatsApp: 880 499 811
Email: michal@zasada-m.pl
Podstawa prawna:
- art. 236 i n. kodeksu spółek handlowych.
Stan prawny na dzień 4 czerwca 2025 r.
