Darowizna wśród osób najbliższych nie jest niczym dziwnym – często zdarza się, że dziadkowie czy rodzice przekazują jakieś kwoty (choć nie muszą być to przecież pieniądze) swoim zstępnym. Generalnie taka darowizna może korzystać ze zwolnienia podatkowego – może, bo nie zawsze będzie z niego korzystać.
Ogólne zasady
Generalna zasada jest taka, że darowizna wśród najbliższej rodziny może korzystać ze zwolnienia podatkowego. Może, bowiem nie zawsze tak będzie – są pewne warunki, których niespełnienie będzie skutkowało obowiązkiem podatkowym.
Zgłoszenie darowizny
Kluczowym aspektem korzystania ze zwolnienia podatkowego jest dokonanie odpowiedniego zgłoszenia do urzędu skarbowego. Zgłoszenia takiego dokonuje się w terminie 6 miesięcy od dnia otrzymania darowizny. Zgłoszenie jest obowiązkowe, jeśli chcemy skorzystać ze zwolnienia – bez tego powstanie podatek.
Wyjątki
Są jednak wyjątki, kiedy zgłoszenie nie będzie konieczne. Pierwszym wyjątkiem będzie sytuacja, gdy darowizna jest dokonywana przed notariuszem. Taka umowa darowizny będzie dotyczyć przede wszystkim nieruchomości, ale może również dotyczyć innych składników majątkowych.
Druga sytuacja, w której nie będzie konieczności dokonania zgłoszenia to otrzymanie darowizny poniżej limitu (tj. w kwocie poniżej kwoty wolnej od podatku). Aktualnie kwota ta wynosi 36.120 zł. Trzeba jednak pamiętać, że limit ten obejmuje kwoty z ostatnich 5 lat.
Przekazanie gotówki w darowiźnie
Przechodząc już do meritum tego wpisu, przeanalizujmy, czy możliwe jest darowanie osobie najbliższej darowizny w formie gotówki. Generalnie nic nie stoi na przeszkodzie, aby przekazać darowiznę w formie gotówkowej – przepisy kodeksu cywilnego nie określają formy darowizny.
Jednak taka darowizna nie będzie korzystać ze zwolnienia podatkowego. Zgodnie bowiem z przepisami, darowizna winna być wykazana potwierdzeniem przelewu (lub przekazem pocztowym), aby mogła korzystać ze zwolnienia (oraz winna być zgłoszona – patrz wyżej).
Przez jakiś czas istniała rozbieżność w ustaleniu, czy taka darowizna korzysta ze zwolnienia czy nie – w orzecznictwie pojawiały się dwa różne poglądy. Jednak w 2023 roku wydana została uchwała NSA, zgodnie z której treścią darowizna w gotówce nie korzysta ze zwolnienia podatkowego. Zatem dzisiaj nie ma już wątpliwości, że taka darowizna będzie opodatkowana.
Podsumowanie
Darowizna przekazana między członkami najbliższej rodziny nie zawsze będzie korzystać ze zwolnienia podatkowego – ważne jest spełnienie wszystkich warunków łącznie. Przekazanie darowizny w gotówce nie będzie zwolnione z podatku, a zatem pojawi się obowiązek podatkowy. Czy sprawa jest całkiem przegrana – nie zawsze, ale o tym w przyszłych wpisach.
__________
Darowizna wśród najbliższej rodziny? Zastanawiasz się nad opodatkowaniem transakcji?
Zapraszam do kontaktu z Kancelarią Radcy Prawnego i Doradcy Podatkowego we Wrocławiu. Kancelaria świadczy na rzecz swoich Klientów usługi prawne, podatkowe oraz bieżącą obsługę prawną.
Telefon/WhatsApp: 880 499 811
Email: michal@zasada-m.pl
Podstawa prawna:
- art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn,
- art. 9 ustawy o podatku od spadków i darowizn,
- Uchwała NSA III FPS 3/22 z dnia 20 marca 2023 r.
Stan prawny na dzień 18 listopada 2025 r.
