Wiele osób zastanawia się podczas zakładania działalności gospodarczej, czy powinni być czynnymi podatnikami podatku od towarów i usług (podatku VAT). Często powodem tych wątpliwości jest niepewność i brak pełnej wiedzy, jak funkcjonuje ten podatek.
Kluczowym aspektem opodatkowania VATem jest możliwość jego odliczenia. Jak ono wygląda?
Podatek VAT – krótka charakterystyka
Na wstępie wyjaśnijmy, że podatek VAT jest podatkiem od wartości dodanej. W takim wypadku podatek ten jest dodawany do wytworów naszej pracy – czy to w postaci usług czy towarów.
Ponadto jest podatkiem neutralnym z perspektywy kontrahenta – chyba, że posiada status konsumenta lub nie jest czynnym podatnikiem VAT. Generalną zasadą tego podatku jest przerzucenie go na ostatnią osobę w całym ciągu transakcji – najczęściej właśnie konsumenta.
W przypadku podatku VAT możemy rozróżnić jego dwa rodzaje – naliczony i należny. Podatek VAT naliczony, to podatek “kupowany” od naszych kontrahentów. Podatek ten zawarty będzie w fakturach kosztowych. Jednocześnie VAT należny, to VAT “sprzedażowy” czyli VAT, który znajdować się będzie na naszych fakturach wystawianych naszym kontrahentom.
Czy każdy przedsiębiorca musi być VATowcem?
Zgodnie z obowiązującymi przepisami nie każdy przedsiębiorca musi być VATowcem. Przepisy wprowadzają zwolnienia przedmiotowe (tj. niektóre rodzaje działalności mogą być zwolnione z VATu) lub podmiotowe. Najczęściej wykorzystywanym zwolnieniem jest to dotyczące obrotu – jeśli podatnik nie przekracza 200 tys. zł obrotu, może nie posiadać statusu VATowca. Warto jest sprawdzić, czy konkretna działalność nie musi być od pierwszej złotówki opodatkowana tym podatkiem. Zdarzają się bowiem branże, które nie mogą skorzystać z tego typu zwolnień.
“Wejście” na VAT, jako wymóg kontrahenta
Często zdarza się, że współpracując (lub nawiązując współpracę) z nowymi kontrahentami, niejako wymagają oni, aby ich kontrahenci posiadali status czynnego podatnika VAT. Powodem jest najczęściej wspomniane prawo odliczenia VATu – dzięki temu niektóre podmioty mogą zaoszczędzić na prowadzonej działalności.
Czym jest zatem prawo od odliczenia podatku VAT?
Prawo odliczenia podatku VAT, polega na możliwości odliczenia podatku VAT naliczonego, od podatku VAT należnego. Właśnie dzięki tej zasadzie opodatkowanie podatkiem VAT jest neutralne (w założeniu). Brzmi skomplikowanie? Wyjaśnijmy to na przykładzie!
Przykład:
Przyjmijmy, że mamy naszego przedsiębiorcę, który jest czynnym podatnikiem podatku VAT, zatem ma prawo skorzystania z odliczenia VATu. Dajmy na to, że dokonał zakupu towarów, które są mu potrzebne do świadczenia usług, w kwocie netto 1.000 zł. Jeśli nasz przedsiębiorca zakupił towary opodatkowane wg stawki 23% VAT, to zapłacił swojemu kontrahentowi 1.230 zł brutto. Następnie nasz przedsiębiorca sprzedaje swoją usługę za kwotę 6.150 zł (5.000 zł brutto). W takim wypadku może od swojego VATu (w kwocie 1.150 zł) odliczyć wcześniej zapłacony VAT (w kwocie 230 zł). W naszym przykładzie przedsiębiorca może odliczyć 230 zł wcześniej uregulowanego VATu, tj. oddać do urzędu skarbowego kwotę 920 zł (zamiast 1.150 zł).
Podsumowanie
Możliwość dokonania odliczenia VATu jest korzystna z perspektywy wielu przedsiębiorców – zwłaszcza mając na uwadze jego neutralność. Posiadanie statusu podatnika VAT, nawet w sytuacji, gdy możliwe jest skorzystanie ze zwolnienia, jest często opłacalne – choć zależy od konkretnego biznesu konkretnego przedsiębiorcy.
__________
Potrzebna pomoc z zakresu prawa podatkowego? A Twoja firma potrzebuje obsługi prawnej lub podatkowej?
Zapraszam do kontaktu z Kancelarią Radcy Prawnego i Doradcy Podatkowego we Wrocławiu. Kancelaria świadczy na rzecz swoich Klientów usługi prawne, podatkowe oraz bieżącą obsługę prawną.
Telefon/WhatsApp: 880 499 811
Email: michal@zasada-m.pl
Podstawa prawna:
- art. 86 ustawy o podatku od towarów i usług,
- art. 113 ustawy o podatku od towarów i usług.
Stan prawny na dzień 1 kwietnia 2025 r.
