Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością jest co do zasady bardziej skomplikowana w „obsłudze” niż np.: spółki osobowe. W spółkach osobowych to wspólnicy odgrywają najważniejszą rolę – z jednej strony sprawują bieżącą władzę nad spółką, a z drugiej reprezentują ją na zewnątrz. Ponadto to wspólnicy sprawują nadzór nad podejmowanymi przez spółkę działaniami.
W spółce z o.o. sytuacja i władza wspólników jest zdecydowanie bardziej ograniczona.
Zgromadzenie wspólników – organ właścicielski spółki z o.o.
Pierwszym z omawianych dzisiaj organów spółki z ograniczoną odpowiedzialnością jest organ właścicielski spółki – zgromadzenie wspólników. Zgromadzenie wspólników może przybrać następujące formy:
- zwyczajne – zwoływane raz do roku celem zamknięcia roku obrotowego,
- nadzwyczajne – zwoływane doraźnie, gdy zaistnieje potrzeba podjęcia uchwał (wyrażenie zgody na zbycie nieruchomości, na zawarcie umowy lub dokonanie zmian w składzie innych organów spółki).
Zgromadzenie wspólników tworzą wszyscy wspólnicy spółki z o.o. Rolą tego organu jest wyznaczanie kierunków dla spółki – podejmują oni kluczowe decyzje w spółce. Zgromadzenie wspólników (gdy brak jest rady nadzorczej) jest również organem nadzorczym nad działaniami zarządu – niezadowoleni wspólnicy mogą nie udzielić zarządowi absolutorium lub go odwołać.
Zgromadzenie wspólników jest organem kolegialnym, zatem decyzje podejmuje w formie uchwał. Ogólną zasadą jest, że uchwała (aby uznać ją za podjętą) powinna uzyskać bezwzględną większość głosów za jej przyjęciem (tj. więcej za niż przeciw i wstrzymujących się). Przepisy lub umowa spółki mogą jednak zaostrzać te wymogi. Ponadto w umowie spółki może zostać przewidziane kworum – brak obecności odpowiedniej liczby wspólników uniemożliwi przeprowadzenie zgromadzenia wspólników.
Wspólnicy generalnie nie otrzymują wynagrodzenia z tytułu posiadania statusu wspólnika – chyba, że wykonują określone czynności na rzecz spółki (więcej o świadczeniach niepieniężnych pisałem tutaj). Klasycznym wynagrodzeniem wspólników jest udział w zysku – dywidenda.
Wspólnicy jednak nie prowadzą spraw spółki, nie reprezentują jej na zewnątrz.
Zarząd – kapitan okrętu o nazwie spółka z o.o.
Skoro (w porównaniu do spółek osobowych) wspólnicy nie prowadzą spraw spółki i nie reprezentują jej na zewnątrz, to kto się tym zajmuje?
Zarząd spółki z ograniczoną odpowiedzialnością jest organem, który jest odpowiedzialny za bieżące prowadzenie spraw spółki. To zarząd reprezentuje spółkę przy zawieraniu umów, dokonywaniu zmian spółki w KRSie czy w przypadku procesów sądowych.
Zarząd spółki może być jednoosobowy lub wieloosobowy – te kwestie najczęściej reguluje umowa spółki.
Zarząd co do zasady powołują i odwołują wspólnicy spółki. Wpis nowego członka zarządu w KRSie ma charakter deklaratoryjny, co oznacza, że od momentu podjęcia uchwały przez wspólników, członek zarządu może reprezentować spółkę z o.o.
W przypadku ważnych decyzji zarząd również podejmuje decyzje w formie uchwał (gdy w zarządzie zasiada więcej osób niż jedna).
Członkowie zarządu mogą otrzymywać wynagrodzenie z tytułu powołania – wynagrodzenie ustala co do zasady zgromadzenie wspólników.
Rada nadzorcza spółki z ograniczoną odpowiedzialnością – mówi „sprawdzam”
Na koniec tego wpisu została nam jeszcze rada nadzorcza. Organ ten, jako jedyny spośród opisanych tym wpisem, nie jest obligatoryjny. Jednak organ ten będzie obligatoryjny, gdy kapitał zakładowy spółki przewyższa kwotę 500.000 zł, a wspólników jest więcej niż dwudziestu pięciu. W takim wypadku „mniejsze” podmioty raczej nie mają się czym martwić.
Jednak niektóre spółki, mimo faktu, że nie muszą powoływać rady nadzorczej, to decydują się na taki krok. Rada nadzorcza przejmuje część obowiązków zgromadzenia wspólników. Przede wszystkim rolą rady nadzorczej jest sprawowanie bieżącej kontroli nad całą działalnością spółki, w tym w szczególności działalnością organizacyjną i finansową.
Rada nadzorcza składa się z co najmniej trzech członków i powoływana jest co najmniej na jeden rok (chyba, że umowa spółki stanowi inaczej).
Ponadto możliwe jest ustalenie, że członków zarządu nie powołuje zgromadzenie wspólników, a właśnie rada nadzorcza.
Ważne aby pamiętać, że w polskim porządku prawnym nie jest możliwe łączenie stanowisk członka rady nadzorczej z funkcją członka zarządu lub prokurenta. Uzasadnienie jest proste – trudno, aby ktoś nadzorował swoje własne działania.
Komisja rewizyjna – nadzór nad działalnością finansową
Warto również wspomnieć, że w spółce z o.o. możliwe jest powołanie do życia również komisji rewizyjnej. Może ona zostać powołana zamiast rady nadzorczej lub obok niej. Rolą komisji rewizyjnej spółki z o.o. jest analiza i kontrola aspektów finansowych spółki. Bada ona sprawozdania finansowe, przeprowadza audyty, wyciąga wnioski i monitoruje działania naprawcze.
Komisja rewizyjna spółki z o.o. powołujemy podobnie do rady nadzorczej – większość przepisów stosuje się do obu organów. Jednak jej działania są bardziej ograniczone niż działania rady nadzorczej (nadzoruje wyłącznie część działalności spółki).
Podsumowanie
Do obligatoryjnych organów spółki z o.o. zaliczamy przede wszystkim zgromadzenie wspólników oraz zarząd. Brak istnienia tych organów uniemożliwia prawidłowe funkcjonowanie spółki. Obligatoryjna, w niektórych spółkach może być również rada nadzorcza (lub komisja rewizyjna) choć dotyczy to zdecydowanie mniejszej ilości podmiotów.
__________
Potrzebna pomoc w obsłudze prawnej spółki z o.o.? Konieczne jest dokonanie zmian w spółce?
Zapraszam do kontaktu z Kancelarią Radcy Prawnego i Doradcy Podatkowego we Wrocławiu. Kancelaria świadczy na rzecz swoich Klientów usługi prawne, podatkowe oraz bieżącą obsługę prawną.
Telefon/WhatsApp: 880 499 811
Email: michal@zasada-m.pl
Podstawa prawna:
- art. 201 i n. kodeksu spółek handlowych,
- art. 213 i n. kodeksu spółek handlowych,
- art. 227 i n. kodeksu spółek handlowych.
Stan prawny na dzień 2 grudnia 2024 r.
