W spółkach mamy często do czynienia z organami kolegialnymi, co oznacza, że decyzje przez nie podejmowane mają formę uchwał (czyli w uproszczeniu zespołowych oświadczeń woli). Podejmowane uchwały mogą dotyczyć przeróżnych kwestii – od powołania członka zarządu, do wyrażenia zgody na sprzedaż nieruchomości należącej do spółki. Przed podjęciem uchwały musimy przemyśleć jaką formę powinna ona mieć – powinna zostać podjęta jawnie, czy podczas głosowania tajnego?
Ogólna zasada jawności podejmowania uchwał
Ogólną zasadą jaka panuje podczas podejmowania uchwał, to głosowanie w sposób jawny. Oznacza to w uproszczeniu, że każdy głosujący widzi jak głosują inne osoby. Najczęściej taka forma głosowania przyjmuje formę podniesienia ręki (np.: przy większej ilości głosujących) lub wskazania, czy dana osoba głosuje za, przeciw czy też wstrzymuje się od podjęcia uchwały.
Oczywiście w tym przypadku, to jak głosujący będą chcieli „pokazać” swój głos pozostaje do ustalenia między głosującymi – ważne, żeby miało taką formę, aby wiadomo było czy uchwała została podjęta, czy też nie.
Wyjątki od zasady jawności – głosowanie tajne
W przepisach kodeksu spółek handlowych przewidziano wyjątki obejmujące sytuacje, w których głosowanie odbywa się w sposób tajny.
Głosowania tajne przeprowadza się głównie w sprawach osobowych, do których należą:
- wybory do organów,
- wnioski o odwołanie członków organów,
- pociągnięcie do odpowiedzialności członków organów,
- w innych sprawach osobowych.
W tej konstrukcji nie trzeba zarządzać głosowania tajnego – obowiązek zachowania tajności stosuje się automatycznie.
Tajność głosowania – a na wniosek można?
Poza przypadkami opisanymi w powyższym punkcie, możliwe jest również zarządzenie głosowania tajnego, gdy choćby jeden ze wspólników lub akcjonariuszy tego zażąda. W takim zaś wypadku głosowanie powinno odbyć się w sposób tajny, jednak taka zmiana charakteru głosowania powinna zostać (dla porządku) odnotowana w protokole zgromadzenia organu (czy to wspólników czy akcjonariuszy).
Konsekwencje nieprawidłowego charakteru głosowania
Mogłoby się wydawać, że charakter głosowania nie ma znacznego wpływu na samo głosowanie – w końcu uchwała została podjęta. Jednak może uchwała została podjęta, bowiem komuś odebrano możliwość zagłosowania w sposób tajny, tj. obawiał się oddać konkretny głos, jeśli miał on być jawny?
Błędna forma głosowania może skutkować wadliwością uchwały lub nawet jej nieważnością – została bowiem podjęta z naruszeniem powszechnie obowiązujących przepisów prawa.
Słyszałem o sytuacjach, w których KRS odmawiał wpisu np.: członka zarządu, jeśli głosowanie odbyło się w sposób jawny. Warto zatem się zatem zastanowić, czy nasza uchwała powinna zostać podjęta jawnie, czy tajnie.
Podsumowanie
Organy spółki mogą głosować jawnie lub tajnie. Generalną zasadą jest, że głosowania mają charakter jawny, jednak należy pamiętać o wyjątkach. Niezastosowanie się do wyjątku może bowiem sprawić wiele kłopotów – od odmowy dokonania wpisu, to stwierdzenie nieważności tak podjętej uchwały.
__________
Potrzebna pomoc dla Twojej spółki? Jesteś przedsiębiorcą i potrzebujesz wsparcia prawnego lub podatkowego?
Zapraszam do kontaktu z Kancelarią Radcy Prawnego i Doradcy Podatkowego we Wrocławiu. Kancelaria świadczy na rzecz swoich Klientów usługi prawne, podatkowe oraz bieżącą obsługę prawną.
Telefon/WhatsApp: 880 499 811
Email: michal@zasada-m.pl
Podstawa prawna:
- art. 247 kodeksu spółek handlowych,
- art. 300 (99) kodeksu spółek handlowych,
- art. 420 kodeksu spółek handlowych.
Stan prawny na dzień 10 kwietnia 2025 r.
