Przedsiębiorcy prowadzą działalność gospodarczą w celu uzyskania korzyści finansowych – czyli, żeby zarobić. W przypadku jednoosobowych działalności sprawa jest dość prosta – zysk przedsiębiorstwa jest zyskiem przedsiębiorcy. Gdy mówimy o spółkach – sytuacja jest inna, bowiem zysk wypracowany przez spółkę jest zyskiem spółki. W tym wpisie możecie znaleźć więcej na temat różnic między wypłatą zysku z jednoosobowej działalności, a spółki z o.o.
Zaliczka w poczet dywidendy
Standardowym sposobem wypłaty zysku ze spółki jest wypłata na rzecz wspólnika dywidendy – tj. określonej umową spółki części rocznego zysku spółki.
Problem jest jednak taki, że w ramach dywidendy wypłacany jest roczny zysk spółki – a czy w ciągu roku obrotowego można wypłacać ze spółki środki? Ano można! W takim wypadku będziemy mieli do czynienia z wypłatą zaliczki w poczet przyszłego zysku. Jednak zaliczka ta jest inaczej uregulowana w przypadku spółek osobowych, a inaczej w przypadku kapitałowych.
Zaliczka w przypadku spółek osobowych
W przypadku spółek osobowych wypłata zaliczki w poczet przyszłego zysku (dywidendy) jest stosunkowo prosta. Ustawodawca nie przewidział skomplikowanych warunków czy ograniczeń w tym zakresie. Najważniejsza jest zgoda wspólników – zaliczka jest wypłacana na podstawie uchwały wspólników spółki.
W uchwale należy wskazać w jakiej kwocie wypłacona zostanie zaliczka oraz w jakim terminie.
Nie ma też limitu ilu wspólników na raz może otrzymywać zaliczkę w poczet dywidendy. Wspólnicy mogą się też umówić na wypłatę części zysku przez cały rok.
Wspólnicy w treści umowy spółki mogą jednak wskazać zasady wypłaty zaliczki. W tym celu mogą wprowadzić np.: ograniczenie, że wysokość miesięcznej wypłaty nie może przekroczyć określonej kwoty.
Zaliczka w poczet dywidendy w przypadku spółek kapitałowych
W przypadku spółek kapitałowych (na przykładzie spółki z ograniczoną odpowiedzialnością choć w spółce akcyjnej zasady są podobne) zaczynają się schody.
Zgodnie z kodeksem spółek handlowych spółka może wypłacić zaliczkę na poczet przewidywanej dywidendy, gdy jej zatwierdzone sprawozdanie finansowe za poprzedni rok obrotowy wykazuje zysk. Wynikają z tego pewne ograniczenia. Po pierwsze, w pierwszym roku działalności spółki nie będzie możliwości wypłaty zaliczki – musi zostać sporządzone sprawozdanie za poprzedni rok. W przypadku nowoutworzonej spółki nie mamy sprawozdania za poprzedni rok. Po drugie – sprawozdanie za poprzedni rok musi wykazywać zysk, gdy zysku nie będzie, to nie będzie możliwości wypłaty zaliczki. Po trzecie wypłacić zaliczkę co do zasady będzie można najwcześniej w drugiej połowie roku – do 30 czerwca należy zatwierdzić sprawozdanie finansowe za poprzedni rok obrotowy.
Ustawodawca wprowadził również ograniczenia kwotowe. Zaliczka w poczet przyszłego zysku może stanowić najwyżej połowę zysku osiągniętego od końca poprzedniego roku obrotowego, powiększonego o kapitały rezerwowe utworzone z zysku oraz pomniejszone o niepokryte straty i udziały własne.
Wypłata zaliczki jest wliczana w poczet zysku
Warto też pamiętać, że zaliczka w poczet zysku jest wliczana do dzielonego zysku. W sytuacji, gdy wspólnik otrzymał w ciągu roku obrotowego 100.000 zł, a jego udział w zysku ustalono na 150.000 zł, to do wypłaty pozostanie wspólnikowi 50.000 zł. Może się też okazać, że wspólnikowi nie zostanie ostatecznie wypłacony zysk (gdy w naszym przykładzie jego udział w zysku zostanie wyniesie 100.000 zł).
A gdy spółka nie ma ostatecznie zysku?
Jak wskazuje nam nazwa, zaliczka jest wpłacana w poczet przyszłego zysku. A co, gdy zysku nie będzie albo gdy zysk będzie mniejszy niż pierwotnie założono?
W takim wypadku spółka ma roszczenia do wspólnika (lub wspólników) o zwrot nienależnie wypłaconego świadczenia.
Podsumowanie
W przypadku spółek osobowych ustawodawca nie przewidział szczególnych uregulowań lub ograniczeń dotyczących możliwości i wysokości wypłaty zaliczki w poczet przyszłego zysku. Decydująca jest wolna wola wspólników i ich wewnętrzne ustalenia. Jednak w przypadku spółek kapitałowych sytuacja jest zupełnie inna. Tutaj wspólnicy muszą przestrzegać ograniczeń wprowadzonych przez ustawodawcę – w innym wypadku będą narażali się na konieczność zwrotu nienależnie pobranych zaliczek.
__________
Prowadzisz przedsiębiorstwo i masz problem prawny lub podatkowy? Potrzebujesz obsługi prawnej lub podatkowej?
Zapraszam do kontaktu z Kancelarią Radcy Prawnego i Doradcy Podatkowego we Wrocławiu. Kancelaria świadczy na rzecz swoich Klientów usługi prawne, podatkowe oraz bieżącą obsługę prawną.
Telefon/WhatsApp: 880 499 811
Email: michal@zasada-m.pl
Podstawa prawna:
- Art. 195 kodeksu spółek handlowych,
- Art. 349 kodeksu spółek handlowych.
Stan prawny na dzień 25 czerwca 2024 r.
